کپسول‌های آتش نشانی یکی از تجهیزات پرکاربرد جهت اطفای اولیه حریق هستند که در اماکن عمومی، ساختمان‌های اداری، پمپ بنزین ها و ... بیشتر به چشم می‌خورند. اما لازم است در هر مکانی که احتمال آتش‌سوزی وجود دارد، کپسول آتش نشانی هم وجود داشته باشد. برای آشنایی با پارامترهای مهم در انتخاب کپسول های آتش نشانی ...

راهنمای خرید کپسول آتش نشانی - 10 نکته مهم در انتخاب خاموش‌کننده مناسب

 


کپسول‌های آتش نشانی یکی از تجهیزات پرکاربرد جهت اطفای اولیه حریق هستند که در اماکن عمومی، ساختمان‌های اداری، پمپ بنزین ها و ... بیشتراز بقیه تجهیزات اولیه  اطفاء حریق به چشم می‌خورند. اما لازم است در هر مکانی که احتمال آتش‌سوزی وجود دارد، کپسول آتش نشانی هم وجود داشته باشد.

استفاده از کپسول های آتش نشانی در برخی مکان ها شاید اجبار قانونی نداشته باشد اما ممکن است هر لحظه به آن‌ها نیاز داشته باشیم. شاید ما در خودرو، محل کار یا زندگی خود کپسول آتش نشانی نداشته باشیم، اما به هر حال وجود تجهیزات برقی و سیم کشی برق، لوازم گازسوز و لوله‌کشی گاز و ... به نوعی مرتبط با آتش بوده و احتمال آتش سوزی در محل را افزایش می‌دهند. حتی اگر فقط یک بار نیاز به کپسول آتش نشانی وجود داشته باشد ارزش آن را دارد که سالها آن را (آماده به کار) در خانه داشته باشیم. نکته دیگر اینکه خاموش کردن آتش در زمان شروع هم راحت است و هم خسارت کمتری به وسایل و ساختمان ما وارد می‌کند.

 

 

پارامترهای مهم در انتخاب  صحیح  انواع خاموش کننده ها

اگر قصد خرید کپسول آتش نشانی برای خانه، محل کار یا خودروی خود دارید نکات زیر در خرید این کالای مهم و حیاتی به شما کمک خواهد کرد:

 

1) تعیین نوع ماده خاموش‌کننده

نکته اول تعیین نوع ماده خاموش کننده‌ی کپسول آتش نشانی می‌باشد. نوع خاموش کننده باید متناسب با کلاس‌بندی آتش سوزی باشد.

به عنوان مثال برای کلاس آتش E که مربوط به آتش سوزی تجهیزات برقی و الکتریکی بهتر است از خاموش کننده های پودر خشک یا کربن دی اکسیداستفاده کنید، چرا که استفاده از خاموش کننده های شامل آب و کف ممکن است باعث جرقه و اتصال شده و یا به سایر بخش های وسیله برقی شما که حساس به آب است، خسارت وارد کند. خاموش کننده های شامل آب نسبتاً ارزان‌ترند اما برای آتش سوزی مواد جامد مثل مواد چوبی (کلاس آتش A) مناسب می‌باشد.

برای آتش سوزی ناشی از مایعات سوختنی مانند بنزین، گازوئیل، ... (کلاس آتش B) نیز بهتر است از خاموش کننده های حاوی کف استفاده گردد. کف حجیم با قرار گرفتن در سطح مایعات سوختنی در واقع ارتباط بین مولکول های اکسیژن و مولکول های سوخت را قطع کرده و آتش را خاموش می‌کند، از خاموش کننده های حاوی کف بیشتر در پالایشگاه‌ها و مخازن ذخیره سوخت استفاده می‌گردد.

 

2) ظرفیت کپسول آتش نشانی

پس از تعیین نوع خاموش کننده لازم است ظرفیت (وزن و تعداد) مورد نیاز برای ساختمان خود را بر آورد کنید. پارامترهایی نظیر مساحت ساختمان، نوع مصالح به کار رفته، تعداد تجهیزات و منابع برقی و گازی مورد استفاده در محل و ... از جمله پارامترهایی هستند که وزن، تعداد و فاصله خاموش کننده ها را تعیین می‌کند. در برخی مکان ها شما می‌توانید به جای استفاده از یک کپسول 10 کیلوگرمی از دو یا چند کپسول سبک‌تر در فاصله‌های نزدیک‌تر استفاده کنید اما در برخی موقعیت‌ها بسته به شرایط و حساسیت محل لازم است که حتماً از یک کپسول با ظرفیت بالا استفاده کنید. در مقاله "الزامات قانونی و نکات کاربردی در استفاده از کپسول های آتش‌نشانی" به بیان برخی استانداردها در تعیین تعداد مناسب کپسول های آتش نشانی در ساختمان‌ها و خودروها پرداخته شده است. برای سایر مکان‌ها بهتر است قبل از خرید از کارشناسان ایمنی و آتش نشانی راهنمایی بگیرید.

 

3) شکل ظاهری و محل نصب

کپسول های آتش نشانی معمولاً به شکل استوانه‌ای هستند که متناسب با نوع و ظرفیتشان در نسبت طول به قطرهای متفاوتی تولید می‌شوند. کپسول‌های سبک معمولاً بر روی دیوار نصب می‌گردند و کپسول های سنگین تر معمولاً به صورت ایستاده نگهداری می‌شوند که در دو مدل چرخ دار و بدون چرخ می‌باشند. کپسول های آتش نشانی نوع چرخدار به لحاظ جابجایی راحت‌تر بوده و برای استفاده در مکان های پرخطر و مکان های با تعداد نفرات کم و راهروهای فاقد پله مناسب می‌باشند.

 

4) مکانیزم عملکرد

به لحاظ عملکردی کپسول های آتش نشانی در دو گروه تحت فشار و بالن دار تولید می‌شوند. در نوع بالن‌دار یک کپسول کمکی کوچکتر در مجاور یا در داخل مخزن اصلی قرار دارد. این مخزن کوچک (بالن) حاوی گاز تحت فشار است که وظیفه آن تأمین فشار خروجِ مواد خاموش کننده از مخزن اصلی می‌باشد( پودر خاموش کننده در داخل مخزن اصلی قرار دارد). مزیت کپسول های بالن دار این است که در صورت همراه داشتن بالن های اضافی، به راحتی می‌توان مخزن اصلی آن را با پودر مخصوص شارژ کرده و مجدداً استفاده کرد. اما این نوع کپسول ها معمولاً به لحاظ استفاده آسان نبوده و جهت استفاده آتش نشانان و افراد آموزش دیده توصیه می‌گردد. برای استفاده های عمومی نوع تحت فشار کپسول های آتش نشانی (نوع معمولی که یک مخزن تحت فشار حاوی پودر خاموش کننده و گاز فشار بالا است) توصیه می‌گردد.

 

5) طول پرتاب و زمان تخلیه

طول پرتاب کپسول های آتش نشانی معمولاً بین 2 تا 7 متر است که به حجم محتویات داخل مخزن، فشار داخل مخزن و زمان تخلیه کپسول(زمانی تخلیه کپسول ها معمولاً عددی بین 8 تا 60 ثانیه است) بستگی دارد. البته لازم است به طول شلنگ کپسول‌های آتش نشانی نیز توجه شود. به عنوان مثال زمان تخلیه خاموش کننده با وزن 1 تا 6 کیلوگرم معمولاً بین 8 تا 10 ثانیه و طول پرتاب آنها بین 4 الی 6 متر می‌باشد. طول پرتاب در واقع فاصله فرد خاموش کننده تا آتش و به نوعی فاصله ایمنی فرد را نشان می‌دهد و برای خاموش کردن آتش لزومی ندارد که از این فاصله جلوتر برویم.

 

6) دمای کاری

این پارامتر نیز محدوده دمایی عملکرد کپسول را در شرایط محیطی مختلف نشان می‌دهد. بنابراین لازم است در هنگام خرید به بازه دمایی مکانی که کپسول در آنجا استفاده می‌شود نیز توجه شود. این محدوده دمایی معمولاً اعدادی در رِنج 20- تا 60 درجه سلسیوس می‌باشد.

 

7) جنس بدنه و فشار تست بدنه

جنس بدنه و فشار تست بدنه در واقع کیفیت و طول عمر مخزن را نشان می‌دهد و پارامتر مهمی می‌باشد. کپسول های آتش نشانی شاید سالها بلااستفاده روی دیوارها بمانند. اما چون همیشه آماده بکار و تحت فشار قرار دارند بنابراین باید طول عمر بالا، کیفیت ساخت و جوشکاری مناسبی داشته باشد. در ضمن لازم است به مدت گارانتی محصول نیز توجه شود.

 

8) گیج فشار یا فشار سنج

این بخش در کپسول های آتش نشانی فشار داخل مخزن (یا داخل بالن) را نشان می‌دهد. این فشارسنج شامل یک عقربه و یک صفحه با دو رنگ سبز و قرمز می‌باشد. رنگ سبز وسط نشان دهنده شارژ بودن کپسول، رنگ قرمز سمت چپ نشان دهنده خالی بودن کپسول و رنگ قرمز سمت راست نشان دهنده پر بودن بیش از حد استاندارد کپسول می‌باشد.

 

9) رنگ بدنه

رنگ بدنه کپسول آتش نشانی معمولاً نماینده محتویات داخلی کپسول می‌باشد. مثلاً کپسول های بیو ورسال به رنگ سبز، کپسول های آب و گاز به رنگ آبی، کپسول های پودر و گاز به رنگ قرمز و ... تولید می‌شوند. البته استاندارد رنگ ها در کشورهای مختلف متفاوت بوده و خیلی قابل استناد نیست. پس بهتر است بیشتر به نوع ماده خاموش کننده داخل کپسول توجه شود تا رنگ بدنه کپسول.

 

10) توضیحات برچسب بدنه

اطلاعاتی که بر روی برچسب بدنه کپسول درج می‌شود معمولاً شامل مواردی از قبیل: نام شرکت سازنده، نوع خاموش‌کننده، نوع حریق (…,A,B)، وزن کپسول، علامت استاندارد، تاریخ شارژ و انقضاء، دستورالعمل استفاده از کپسول و ... هست. شما در واقع می‌توانید از طریق اطلاعات روی برچسب و مواردی که در این مقاله مطرح گردید کپسول مناسبی را انتخاب نمایید. دستورالعمل استفاده بر روی برچسب به افراد کمک خواهد کرد که به درستی از کپسول آتش نشانی استفاده کنند

 

این مطلب بنا به سالها تجربه و تخصص شرکت همیار انرژی  در زمینه ایمنی حریق و به دلیل  اهمیت شناخت کافی انواع کپسول اطفاء حریق و پارامتر های انتخاب صحیح این محصولات مهم و پرکاربرد به رشته تحریر در آمده است 
.

تعداد بازدید: 367